10 . خاندان لودى : اين طايفهء افغان ، مدت زمانى علم قدرت برافراشتند و سرانجام به دست بابر فاتح مشهور مغول از پا درآمدند . 11 . خانواده بهمنى : سلسلهء بهمنى سرزمين پهناورى را در هند زير تصرف خود داشتند . مركز آنان بَيْدَر بود و هجده تن از پادشاهانشان از 1347 تا 1527 ميلادى در دكن حكومت كردند . 12 . قطب شاهيان : اين سلسله يكى از پنج سلسلهء مسلمانى بود كه بر دكن فرمانروايى كردند . آنان از 918 تا 1098 ه در گلكنده حكومت داشتند . « 1 » دربارهء حكومت دولتها و خاندانهاى ياد شده يادآورى دو نكته حايز اهميت است : - اول اينكه چنان كه مىدانيم در فصل بلندى از دوران حكومت سلسله‌هاى ياد شده ، خلافت قدرتمند عباسى در شرق بر سر كار بود . پادشاهان اين خاندانها در ظاهر خود را فرمانبردار عباسيان وانمود مىكردند ، اما به دليل دورى هند از بغداد ، خلفاى عباسى سلطهء بسيار كمرنگى داشتند ؛ و همين موضوع به دعوتگران فاطميان مصر امكان مىداد تا به نفع آن خاندان به تبليغ بپردازند كه نتيجهء آن گسترش تعاليم فرقهء اسماعيليه در هند بود . « 2 » - دوم ، با توجه به اينكه عربهاى صدر اسلام و نيز فرقه‌هاى صوفى كه در دوره‌هاى بعدى در هند پديد آمدند در مسند قدرت قرار نداشتند ، به آسانى با ساكنان بومى ارتباط برقرار كرده و آنان را به اسلام دعوت مىكردند . « 3 » 2 - 3 . تمدن اسلامى در دوران مغولان كبير ( 932 - 1274 ) دولت مغولان كبير در هند به وسيلهء ظهيرالدين بابر از نوادگان تيمور لنگ بنياد نهاده شد و بيش از سه قرن استمرار يافت . با آنكه سلاطين اين سلسله به طور عموم به مبانى شريعت اسلامى پايبندى چندانى نداشتند ؛ ولى به مباحث كلامى علاقهء وافرى نشان مىدادند و شمارى از آنها چون بابر ، اكبر و شاه جهان بسيار با ذوق ، هنردوست و دانشمندپرور بودند . چندگونگى مذهبى و قومى موجود در هند ، پادشاهان اين خاندان را بر آن داشت تا براى برقرارى آرامش ، شيوه

--> ( 1 ) . براى آگاهى بيشتر دربارهء خاندانهاى ياد شده ر . ك . دايرة المعارف فارسى ، مدخلهاى مربوط ؛ اسلام صراط مستقيم ، ص 359 - 365 ؛ نفوذ فرهنگ و تمدن ايران و اسلام در سرزمين هند و پاكستان ، مجيد يكتايى ، ص 58 - 62 ( 2 ) . اسلام ، صراط مستقيم ، ص 362 - 364 ( 3 ) . همان